Αίγινα, 24 Μαϊου 2026,
Προς: Κάθε Ενδιαφερόμενη/ο, Φίλη/ο της Αίγινας, Φίλη/ο της Φιστικιάς
Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης – Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης
Περιφέρεια Αττικής – Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας
ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ Υπηρεσία Πιστοποίησης ΠΟΠ προϊόντων
Γραφείο Δημάρχου Αίγινας
Δημοτική Αρχή Δήμου Αίγινας
Με μεγάλο ενδιαφέρον παρακολουθούμε την τελευταία περίοδο τα τεκταινόμενα τα οποία λαμβάνουν χώρα, στο νησί μας - αλλά κυρίως έξω από αυτό - σχετικά με την δημιουργία Μουσείου Φιστικιάς στην Αίγινα.
Είναι μία προσπάθεια στην οποία από την αρχή, παρά τις όποιες ενστάσεις, σταθήκαμε και στεκόμαστε, ανιδιοτελώς και χωρίς δεύτερες σκέψεις, ουσιαστικοί αρωγοί. Και αρωγοί. Και ουσιαστικοί. Με προτάσεις συγκεκριμένες και απτές. Δεν αναλωθήκαμε σε συζητήσεις του τύπου, …«ποια/ος θα είναι η/ο «υπεύθυνη/ος», «που θα ανήκει ο χώρος», «ποια/ος θα τον διαχειρίζεται», «εάν & ποια/ος θα «μασήσει» και πόσα», «είναι έργο του Δήμου, είναι της Περιφέρειας:», «κρύβεται κάποια/ος/ες/οι πίσω από αυτό», «είναι παρούσα η Δημοτική Αρχή, είναι απούσα»… και πολλά άλλα που ακούγονται αριστερά, δεξιά.
Σημασία έχει το ότι είναι ένα σημαντικό έργο για την Αίγινα. Και θα καταστεί ακόμα πιο σημαντικό τα αμέσως επόμενα χρόνια διότι το Μουσείο αυτό θα μας θυμίζει ότι κάποτε υπήρχε στην Αίγινα ένα δέντρο που το έλεγαν «Φιστικιά». Και παρήγαγε ένα καρπό που τον έλεγαν «Φιστίκι Αίγινας ΠΟΠ» (και όχι απλά και μόνο «Αιγινήτικο φιστίκι», ή «κελυφωτό φιστίκι της Αίγινας», ή «Αιγινιώτικο φιστίκι», ή «Φιστίκι τύπου Αίγινας»), το οποίο, ενώ οι διάφοροι «φορείς» - κλακαδόροι, πολέμησαν και πολεμούν σφόδρα, ξαφνικά βρέθηκαν, ως εκ θαύματος, υπερασπιστές του ως «βασιλικότεροι του Βασιλέως». Και μέσα από τις φωτογραφίες που θα υπάρχουν στους τοίχους του μουσείου, μέσα από τα εργαλεία που απλόχερα και με αγαθό σκοπό δόθηκαν από ανθρώπους του τόπου μας θα βλέπουμε πώς ήταν τα φύλλα, ο κορμός, το τσόφλι, ο καρπός, τα δουλεμένα χέρια, τα ρυτιδιασμένα, από το μόχθο και τον ήλιο, μέτωπα των συμπολιτών μας. Και θα έχουμε ένα πικρό χαμόγελο στα χείλη. Διότι η Φύση θα μας έχει δώσει την απάντησή της. Θα έχει πάρει μυστικά την «εκδίκησή» της στην αδιαφορία μας. Όπως κάνει πάντα άλλωστε.
Η Αίγινα είναι ένας τόπος μικρός. Δεν είναι Μυτιλήνη, ούτε Χίος, ούτε Καλαμάτα, που έχουν πολλαπλάσιο χωρικό μέγεθος, έχουν άλλες προδιαγραφές πιστοποίησης των εκάστοτε προϊόντων τους και εκεί οι άνθρωποι είναι, ως επί το πλείστον, επαγγελματίες αγρότες, δηλαδή, ζουν από την καλλιέργεια και μόνο. Εκεί υπάρχουν τα μουσεία, διότι υπάρχει η προοπτική, υπάρχει και έχει καθοριστεί ρυμοτομία, υπάρχει μέλλον, υπάρχουν ρόλοι διακριτοί - του αγρότη, του καλλιεργητή, του βιοτέχνη, του εμπόρου και συνάμα συνεργασία όλων αυτών, συλλογικότητα, ανοιχτοί ορίζοντες και ανοιχτά, συνεργατικά μυαλά, γίνονται επενδύσεις, πριμοδοτούνται νέες καλλιέργειες. Η χωρική έκταση της Αίγινας είναι πεπερασμένη, περιορισμένη και μικραίνει ακόμα περισσότερο, χρόνο με το χρόνο, από την υπερεκμετάλλευση: την υπερβολικά υπερβολική οικοδομική δραστηριότητα – αυτή τη στιγμή είναι ενεργές περισσότερες από χίλιες πεντακόσιες οικοδομικές άδειες. Δεν υπάρχει κάποιο μέτρο; «Στεκόμαστε» λοιπόν καλοπροαίρετα ενεοί - αλλά δεν είμαστε ούτε αδαείς, ούτε μένουμε άπραγοι - να παρακολουθούμε την «αειφόρα» ανάπτυξή της, για την οποία τόσα χρόνια αρμόδιοι «φορείς», ένθεν κακείθεν, χρημοτοδοτήθηκαν – αλά ΟΠΕΚΕΠΕ – για να μας «ψιθυρίζουν» στα αφτιά κάτι μισόλογα και μετά να εξαφανίζονται ωσάν «φαντομάδες». Είναι γνωστό άλλωστε ότι η ώρα του ελέγχου θα έρθει και γι’ αυτούς. Διότι την Φιστικιά δεν την σώζουν ούτε οι αναφορές σε διάφορες ιστοσελίδες, ούτε τα «συγχαρίκια» για τις όποιες «βραβεύσεις».
Αντί να δοθούν λοιπόν όλα αυτά τα κεφάλαια ή μέρος τους (είτε είναι της Περιφέρειας, είτε είναι του Δήμου, είτε είναι της Ευρωπαϊκής Ένωσης – σε κάθε περίπτωση δικά μας χρήματα δηλαδή, από τους ληστρικούς φόρους που χρεωνόμαστε), υπάρχουν και πολλοί άλλοι συμπληρωματικοί και μάλλον/ίσως αποδοτικότεροι τρόποι ουσιαστικής – πρακτικής βοήθειας στη Φιστικιά, όπως: ας δώσει κίνητρα ο Δήμος, ή η Περιφέρεια, ή η Εκκλησία – που κατέχει πολλές, μεγάλες και ακαλλιέργητες εκτάσεις στην Αίγινα – να φυτευτούν νέα δέντρα, να αγοραστούν και να μοιραστούν χωρίς χρέωση νέα δέντρα για καλλιέργεια, να γίνει ηλεκτρονική καταγραφή των καλλιεργειών και του αριθμού των δέντρων (καθότι τα στοιχεία αυτά είναι άγνωστα), να απαλλαγούν από την φορολογία όλες οι νέες καλλιέργειες και οι νέοι καλλιεργητές, να μειωθεί το ποσοστό του φπα στα ΠΟΠ προϊόντα, να δημιουργηθεί - στελεχωθεί τελικά ένα «Δημοτικό Γραφείο Αγροτικής Αρωγής» με έδρα τον Δήμο Αίγινας – για το οποίο πολλοί «φορείς» υπήρξαν πολέμιοι – γιατί άραγε; - κατά το παρελθόν. Η εκάστοτε Δημοτική Αρχή και ο εκάστοτε Δήμαρχος είναι, θεσμικά και από την νομοθεσία, στον τόπο του, πάνω από όλους, εάν δεν το έχει καταλάβει (πάνω από περιφερειάρχες, βουλευτές, υπουργούς και άλλους κάθε λογής παρατρεχάμενους), γι’ αυτό και ονομάζεται «Άρχων του Τόπου», διαφορετικά θα λεγόταν «υποκόμης». Ποιος καλός, σωστός κάτοικος, υγιές κύτταρο του νησιού μας θα πει «…όχι, εγώ δεν φυτεύω…”; Ίσα – ίσα όλοι θα πουν «δώσε και μένα μπάρμπα!», μία πραγματική γιορτή φιστικιάς, καλλιέργειας, προοπτικής.
Και ας πάνε όλοι αυτοί οι κομπάρσοι – φερέφωνα – φιστικοσωτήρες - «από μηχανής θεοί», όλοι αυτοί που εμφανίζονται ξαφνικά και από το πουθενά, να βρουν αλλού λιμάνι σωτηρίας των ψυχών τους και καταφύγιο. Για να σταματήσει επιτέλους η «σαλαμινοποίηση» της Αίγινας. Έτσι ώστε σε μερικά χρόνια από τώρα να έχουμε πλείστα ζωντανά «μουσεία» ολούθε στην Αίγινα: τα υγιή, ζωντανά δέντρα της, τις νέες καλλιέργειες, τα χώματα, τη γη μας, τη μυρωδιά της. Ανέξοδα. Και όχι ακόμα, επιπλέον, υπέρ του δέοντος, τούβλα, μπάζα, σκουπίδια, αυτοκίνητα – τανκ, ηχορύπανση, μόλυνση, νερό αλατισμένο ή αρωματισμένο με αμίαντο και πολλά πολλά άλλα αποκαϊδια της «αειφόρου», «αέναης», «ισόρροπης» «ανάπτυξης» με τα οποία οι «φορείς» - αεριτζήδες θέλουν σώνει και καλά να μας κληροδοτούν συνεχώς.
Κάθε χρόνο και χειρότερα. Η παλάντζα της δήθεν «ισόρροπης» και «αειφόρου» ανάπτυξης γέρνει από καιρό. Η Αίγινα δεν είναι μόνο «τούβλα», υπάρχουν και πολλές άλλες δραστηριότητες, το δίλλημα δεν είναι «οικοδομή» ή «χάος». Το νησί μας δεν αντέχει. «Πνίγεται». Χρειαζόμαστε «ενδιάμεσους» για να αγγίξουμε τον κορμό της φιστικιάς; Χρειαζόμαστε «ενδιάμεσους» για να μυρίσουμε τα φύλλα της; Χρειαζόμαστε ενδιάμεσους για να γευτούμε το φρεσκο αποφλειωμένο - βρεγμένο φιστίκι; Δεν έχουμε καταγωγή από το «Κολονάκι», δεν βάλαμε στην Αίγινα και στη Φιστικιά της την ταμπέλα «πρότζεκτ». Ζούμε τις αγωνίες της επιβίωσής της κάθε μέρα και παλεύουμε κάθε μέρα γι’ αυτήν. «Βάστα καημένη Φιστικιά», πόσο επίκαιρη είναι σήμερα από ποτέ η προφητική αγωνία των ανθρώπων τότε. Δεν πέρασαν άλλωστε και πολλά χρόνια. Αυτά, για να μην φοράμε την πλερέζα της λήθης.
Τιτίνα Κανελλά
«Η ΑΙΓΙΝΑ» ® - Βιοτεχνία Ξηρών Καρπών
Φιστίκι Αίγινας ΠΟΠ, Περιβόλα - Αίγινα
Από το 1952
