Μετά την παρουσίαση του Επικαιροποιημένου Master Plan του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για τα νησιά του Αργοσαρωνικού και ειδικά για την Αίγινα, συνεχίζουμε σήμερα με τη μελέτη αντιπλημμυρικών έργων της Περιφέρειας Αττικής στα ρέματα: Μεγάλο Ποτάμι Καλλονής Τροιζηνίας, Λάκα και Αγία Τριάδα Λουτρόπολης Μεθάνων, Μεγάλο Ποτάμι στο Βαθύ Μεθάνων, Σκοτεινής Ν. Αίγινας και Λεύκη Ν. Αίγινας.
Από το Podcasting Feed του Ενημερωτικού Δελτίου στο ραδιόφωνο του Aegina Portal.
Πρόκειται για τη μελέτη του έργου που περιλαμβάνει τα ρέματα, του Ρουφέα, της Λεύκης και της Σκοτεινής και αναμένεται να δώσει λύση ανάμεσα σε άλλα, στις πλημμύρες που απειλούν το ΕΠΑΛ και το 1ο Γυμνάσιο Αίγινας. Από την ένταξη του έργου στα εκτελεστέα της Περιφέρειας Αττικής έχουν περάσει 9 ολόκληρα χρόνια!
Το έργο προστέθηκε στον πίνακα εκτελεστέων της Περιφέρειας Αττικής τον Ιούνιο του 2014. Η κατακύρωση του διαγωνισμού έγινε τον Ιούνιο του 2018.
Στις 24 Ιουνίου 2014 το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής συνεδρίασε με ένα από τα θέματα την έγκριση 4ης Τροποποίησης Εκτελεστέων Έργων Περιφέρειας Αττικής, του οικονομικού έτους 2014. Ανάμεσα στον πίνακα με τα νέα έργα, με ίδια χρηματοδότηση, περιλαμβάνεται η εν λόγω μελέτη, με προϋπολογισμό 2.000.000 ευρώ. Έτσι με την 238/2014 απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Περιφέρειας Αττικής εγκρίθηκε η ένταξη της μελέτης του θέματος στον προϋπολογισμό της Περιφέρειας Αττικής με κωδικό ΚΑΕ 9762.08.012.
Τον Νοέμβριο του 2015 η Οικονομική Υπηρεσία της Περιφέρειας Αττικής, δημοσίευσε την προκήρυξη για το έργο με τίτλο: "Μελέτη αντιπλημμυρικών έργων στα ρέματα Μεγάλο Ποτάμι Καλλονής Τροιζήνας, Λάκκα και Αγ. Τριάδα Λουτρόπολης Μεθάνων, Μεγάλο Ποτάμι στο Βαθύ Μεθάνων, Σκοτεινή Ν. Αίγινας και Λεύκη Ν. Αίγινας".
Ο διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2016 από την αρμόδια επιτροπή από ης Δ/νση Τεχνικών Έργων Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Στην παρουσίαση που ακολουθεί από το Aegina Portal, για λόγους ενδιαφέροντος, ως περιοχή μελέτης αναφέρονται τα στοιχεία που αφορούν την Αίγινα.
Για το διαγωνισμό υποβλήθηκαν τότε 11 προφορές. Το Πρακτικό Ι της Επιτροπής Διαγωνισμού έχει ημερομηνία 11/03/2016 και το Πρακτικό ΙV 20/06/2018.
Η μελέτη θα εκπονηθεί σε τρεις καταρχήν Φάσεις: Κατά την Α’ Φάση θα εκπονηθούν οι Τοπογραφικές εργασίες και Γεωτεχνικές έρευνες και μελέτες. Μετά την έγκριση των υποστηρικτικών μελετών της Α’ Φάσης, θα εκπονηθεί η Υδραυλική Προμελέτη των Έργων Διευθέτησης καθώς και η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Β’ Φάση). Στην Υδραυλική Προμελέτη θα περιλαμβάνεται και ο υπολογισμός των γραμμών οριοθέτησης για πλημμυρικές παροχές περιόδου επαναφοράς 50 ετών. Μετά την έγκριση των μελετών της Β’ Φάσης και την έκδοση της σχετικής ΑΕΠΟ, θα συνταχθεί η Οριστική Μελέτη των Έργων (Γ’ Φάση).
Η κτηματογράφιση και οι πιθανές απαλλοτριώσεις.
Σημειώνουμε αρχικά, ότι κάθε τμήμα από τα αντιπλημμυρικά έργα που αφορούν τις περιοχές της μελέτης, μπορεί να υλοποιηθεί ανεξάρτητα, σε διαφορετικό χρόνο δηλαδή.
Ένα επόμενο στάδιο του έργου είναι η κτηματογράφιση, από εκεί θα φανεί αν η οριοθέτηση του έργου περνά μέσα από ιδιοκτησίες. Αν ναι θα πρέπει να γίνουν απαλλοτριώσεις. Όλα αυτά συνεπάγονται τις σχετικές διαδικασίες και βέβαια χρόνο.
Χαρακτηριστικά του προς μελέτη έργου για τις περιοχές της Αίγινας.
Τα στοιχεία που ακολουθούν προέρχονται από το τεύχος των Τεχνικών Δεδομένων του διαγωνισμού, που συντάχθηκε το 2015.
Μία διευκρίνηση. Από αυτά και πολλά ακόμη στοιχεία από τα έγγραφα του διαγωνισμού, ο ανάδοχος, ο μελετητής δηλαδή, θα συντάξει τη μελέτη για το έργο.
Το συνολικό μήκος του έργου ανέρχεται σε περίπου 15.0 χλμ από αυτά στο ρέμα της Σκοτεινής προβλέπεται διευθέτηση - οριοθέτηση σε μήκος 4.100μ. και μόνο οριοθέτηση σε μήκος 400μ. Στο ρέμα της Λεύκης προβλέπεται διευθέτηση – οριοθέτηση σε συνολικό μήκος περί τα 5.600μ. Το ρέμα αποτελείται από δύο επί μέρους κλάδους, τον κλάδο του Ρ. Λεύκης ανάντη και κατάντη της συμβολής με το Ρ. Ρουφέας συνολικού μήκους περί τα 3.500 μ. και τον κλάδο του Ρ. Ρουφέας μήκους περί τα 2.100 μ.
Στο ίδιο τεύχος αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι: Τα έργα διευθέτησης προβλέπονται από της εκβολής των ρεμάτων και στα ανάντη. Γενικά το μεγαλύτερο τμήμα των ρεμάτων διέρχεται από περιοχές εκτός πολεοδομικού ιστού, με εξαίρεση τα κατάντη τμήματα των ρεμάτων Αγίας Τριάδας και Λάκας στα Μέθανα και του κατάντη τμήματος του ρέματος Λεύκης στην πόλη της Αίγινας. Στα ρέματα δεν έχουν κατασκευαστεί έργα διευθέτησης, παρά μόνο κάποια αποσπασματικά τεχνικά (γέφυρες ή οχετοί) για την εξυπηρέτηση των κυκλοφοριακών αναγκών. Επίσης στο Ρ. Σκοτεινής στην Αίγινα έχουν κατασκευαστεί δύο αναβαθμοί από συρματοκιβώτια.
Υπάρχουν υφιστάμενες μελέτες; Σύμφωνα με το Τ.Τ.Δ. ( Κεφάλαιο Α') για τα συγκεκριμένα ρέματα της Αίγινα δεν υπάρχουν.
Τεχνική περιγραφή του προς μελέτη έργου – Υφιστάμενη κατάσταση
Η περιοχή της μελέτης στην Ν. Αίγινα καλύπτει το βορειοδυτικό – δυτικό τμήμα της νήσου και αφορά στα Ρ. Σκοτεινής και Λεύκης. Το κατάντη τμήμα του ρέματος Λεύκης είναι ο αποδέκτης του ρέματος Ρουφέας.
Το ρέμα Σκοτεινής εκβάλλει νότια της πόλης της Αίγινας στον θαλάσσιο αποδέκτη, ενώ για το ρέμα Λεύκης δεν υπάρχει σαφής θέση εκβολής αφού υπάρχει αλλοίωση της κοίτης του, αμέσως κατάντη της εκβολής του Ρ. Ρουφέας σ’ αυτό, με αποτέλεσμα να διαχέεται η απορροή τους.
Στην περιοχή συμβολής του ανάντη κλάδου του ρέματος Λεύκης με το Ρ. Ρουφέας έχουν κατασκευαστεί μάντρες, με αποτέλεσμα η απόληξη του ρέματος να είναι τυφλό σημείο στην οδό Καποδιστρίου, η οποία κατακλύζεται ακόμα και για μικρά επεισόδια βροχής. Η κατάκλυση εκτείνεται σ’ όλη την κατάντη περιοχή, συμπεριλαμβανομένου και του σχολικού συγκροτήματος (1ο Γυμνάσιο Αίγινας «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ»).
Με τα έργα διευθέτησης προβλέπεται η απορροή του κατάντη τμήματος του ρέματος Λεύκης (αμέσως κατάντη της συμβολής με το Ρ. Ρουφέας) να γίνεται με κλειστό κιβωτοειδή αγωγό που μέσω των οδών Καποδιστρίου και Γυμναστηρίου θα εκβάλλει στον θαλάσσιο αποδέκτη.
Η σκοπιμότητα το έργου.
Στην περιοχή μελέτης, δεν έχει κατασκευαστεί κανένα έργο για την αντιπλημμυρική προστασία των περιοχών που διέρχονται τα ρέματα.
Στο ρέμα Σκοτεινής όσο και τα Ρ. Ρουφέας και Λεύκης, παρουσιάζουν διαβρώσεις στα ανάντη τμήματα τους και θα πρέπει να σχεδιαστούν έργα για τον περιορισμό αυτών των διαβρώσεων και αναβαθμοί για την συγκράτηση των φερτών.
Όπως έχει προαναφερθεί πρακτικά τα Ρ. Ρουφέας και Λεύκης δεν έχουν διέξοδο στον θαλάσσιο αποδέκτη και θα πρέπει με κατάλληλα έργα να μελετηθεί το κοινό τμήμα εκβολής τους προς την θάλασσα.
Το ρέμα Σκοτεινής εκβάλλει στην θάλασσα μέσω ενός ανεπαρκούς οχετού με αποτέλεσμα την κατάκλυση των παραρεμάτιων περιοχών.
Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στα έργα εκβολής τους, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι επεμβάσεις στον θαλάσσιο αποδέκτη.
Οι κύριοι στόχοι της μελέτης είναι:
- Η αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής, αφού η ανεξέλεγκτη ροή των ομβρίων σε μέτριας και ισχυρής έντασης επεισόδια προκαλούν σοβαρές καταστροφές στις παραρεμάτιες ιδιοκτησίες.
- Η περιβαλλοντικά ασφαλής διαχείριση των ομβρίων της ευρύτερης περιοχής.
- Η προστασία των ρεμάτων μέσω της οριοθέτησής τους.
Η διαβούλευση και η γνωμοδότηση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αίγινας.
Η ημερομηνία έναρξης και λήξης δημόσιας διαβούλευσης: 9/06/21- 28/07/21. Οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης προθεσμίας για κατάθεση απόψεων ενδιαφερομένου κοινού: 14/06/21- 28/07/21 στη Γραμματεία Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής
Η διατύπωση γνώμης επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) του έργου συζητήθηκε στην συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου στις 7 Ιουλίου 2021. Το θέμα είχε συμπεριληφθεί στην ημερήσια διάταξη στην συνεδρίαση στις 29 Ιουνίου 2021, όμως η συζήτηση του θέματος αναβλήθηκε, εν μέσω αντιδράσεων, καθώς λόγω της περασμένης ώρα ο μελετητής είχε αποχωρήσει από την τηλεδιάσκεψη.
Η γνωμοδότηση του Δημοτικού Συμβουλίου ήταν θετική με εννέα θετικές, τέσσερα "παρών" και τέσσερα όχι.
Η υφιστάμενη κατάσταση όπως περιγράφεται στην Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Ιούλιος 2020):
Το ρέμα της Λεύκης.
Το υπό μελέτη ρέμα διακρίνεται σε δυο κλάδους, το ρέμα Λεύκης και το ρέμα Ρουφέας. Και οι δύο αυτοί κλάσοι διατρέχουν το νησί της Αίγιαπό ανατολή προς Δύση, συμβάλλουν στα νοτιοανατολικά της πόλης. Γενικά στο μεγαλύτερο τμήμα του ρέματος της Λεύκης είναι εμφανής η επίδραση από τις κάθε είδους ανθρωπογενείς δραστηριότητες (χώρος ελέυθερης απόρριψης σκουπιδιών), τοπικές κοιτοστρώσεις, μάντρες σε επαφή κ.α.) Όλα αυτά εναλλάσσονται με τμήματα με δέντρα, θάμνους και καλαμιές.
Από το σημείο συμβολής των ρεμάτων και κατάντη η ενιαία κοίτη εκφυλίζεται και στην περιοχή του 1ου Γυμνασίου Αίγινας έχει κυριολεκτικά "εξαφανιστεί". Στη συνέχεια το ρέμα Λεύκης απαντάται στα δεξιά της οδού Λεύκης στην συμβολή της με την οδό Καποδιστρίου. Φαίνεται πόσο πολύ έχει εκφυλιστεί η κοίτη. Κατάντη αυτού του σημείου το ρέμα εξαφανίζεται. Όπως είναι φυσικό η περιοχή κατακλύζεται ακόμα και με μικρής έντασης βροχοπτώσεις. Οι απορροές κατακλύζουν τις οδούς Καποδιστρίου και Γυμναστηρίου και τις παράπλευρες ιδιοκτησίες και καταλήγουν στη θάλασσα. Για την προστασία τους οι παρόδιοι ιδιοκτήτες έχουν ανοίξει οπές ακόμα και στις μάντρες των σπιτιών, έτσι ώστε να μπορούν να βρουν διέξοδο οι επιφανειακές απορροές που «συλλέγονται» στην οδό Καποδιστρίου. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της κατάστασης είναι οι συνεχόμενες οπές στον περιμετρικό τοίχο του Γυμνασίου. Στην παραλιακή οδό διακρίνονται διάσπαρτα φρεάτια υδροσυλλογής, τα οποία όμως συλλέγουν μόνο τοπικά όμβρια από το οδόστρωμα του δρόμου.
Το ρέμα Ρουφέας στο πιο κατάντη τμήμα δηλαδή πλησίον της συμβολής του με το ρέμα Λεύκης έχει σχετικά ήπιες κλίσεις και αρκετά μεγάλη διατομή. Σχεδόν όμως σε όλο το υπόλοιπο τμήμα του, η διατομή του είναι αρκετά μικρή, οι κλίσεις γίνονται πιο έντονες και σε αρκετά σημεία στην κοίτη του παρατηρείται είτε έντονη στερεοπαροχή είτε σε άλλα σημεία έντονη διάβρωση. Γενικά από μαρτυρίες κατοίκων της περιοχής το ρέμα Ρουφέας την τελευταία τουλάχιστον 10ετία δεν έχει δώσει κάποια πλημμύρα η οποία να δημιούργησε προβλήματα σε κατοίκους και ιδιοκτησίες.
Το ρέμα της Σκοτεινής.
Το ρέμα Σκοτεινής Αίγινας εκτείνεται στα νότια της πόλης της Αίγινας. Το ανάντη τμήμα του είναι διαμορφωμένο, ενώ όσο πλησιάζει τον αστικό ιστό, είναι εμφανείς οι πιέσεις από τις ιδιοκτησίες
και τις ανθρωπογενείς επεμβάσεις. Υπάρχουν τεχνικά στις διασταυρώσεις με το οδικό δίκτυο, όχι όλα σε καλή κατάσταση. Κατά τμήματα υπάρχουν υποσκαφές, εμπόδια από δίκτυα που διέρχονται εγκάρσια και μερική επένδυση με σκυρόδεμα. Στο μεγαλύτερο τμήμα της όμως η διατομή είναι ανεπένδυτη, με διαμορφωμένα πρανή και παρόχθια βλάστηση. Το ρέμα Σκοτεινής για τουλάχιστον 600μ πριν από την εκβολή του στη θάλασσα, είναι ένα ρέμα βατό με μικρές κλίσεις και το οποίο χρησιμοποιείται εν δυνάμει ακόμα και για πρόσβαση σε παρόχθιες ιδιοκτησίες.
και τις ανθρωπογενείς επεμβάσεις. Υπάρχουν τεχνικά στις διασταυρώσεις με το οδικό δίκτυο, όχι όλα σε καλή κατάσταση. Κατά τμήματα υπάρχουν υποσκαφές, εμπόδια από δίκτυα που διέρχονται εγκάρσια και μερική επένδυση με σκυρόδεμα. Στο μεγαλύτερο τμήμα της όμως η διατομή είναι ανεπένδυτη, με διαμορφωμένα πρανή και παρόχθια βλάστηση. Το ρέμα Σκοτεινής για τουλάχιστον 600μ πριν από την εκβολή του στη θάλασσα, είναι ένα ρέμα βατό με μικρές κλίσεις και το οποίο χρησιμοποιείται εν δυνάμει ακόμα και για πρόσβαση σε παρόχθιες ιδιοκτησίες.
Εν συντομία, η διάρθρωση της μελέτης είναι η ακόλουθη:
Εκπόνηση της μελέτης των Υδραυλικών έργων
Εκπόνηση της μελέτης Τοπογραφίας
Εκπόνηση Γεωτεχνικής Έρευνας και Μελέτης
Εκπόνηση Περιβαλλοντικής Μελέτης
Σε τι στάδιο βρίσκεται τώρα η μελέτη:
Στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2023, ο δήμαρχος κ. Γιάννης Ζορμπάς, απαντώντας σε σχετική ερώτηση του δημοτικού συμβούλου κ. Παναγιώτη Ηλία, απάντησε ότι η μελέτη βρίσκεται για την έγκριση Περιβαλλοντικών Όρων, δηλαδή της ΑΕΠΟ από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση της Περιφέρειας Αττικής.
Ποια θα είναι η συνέχεια; Θα ξεκινήσει σύντομα το έργο;
Δυστυχώς όχι. Όπως αναφέραμε ήδη η έκδοση της σχετικής ΑΕΠΟ αποτελεί τη Β' Φάση του έργου, στη συνέργεια θα συνταχθεί η Οριστική Μελέτη των Έργων (Γ’ Φάση). Θα απαιτηθούν απαλλοτριώσεις; θα υπάρχουν ενστάσεις; Μέχρι το έργο να φτάσει στο στάδιο της κατασκευής και πολύ περισσότερο για να ολοκληρωθεί χρειάζονται πολλές ακόμη αποφάσεις και διαδικασίες.
Ο Δήμος της Αίγινας θα πρέπει να βρει το ταχύτερο, σοβαρές εναλλακτικές για να προστατέψει τα κτήρια και τους μαθητές των δύο σχολικών μονάδων.
Όλα τα δικαιώματα της μελέτης ανήκουν στους δημιουργούς τους. Το Aegina Portal χρησιμοποίησε μέρος από γραφικό για ενημερωτικούς σκοπούς.
