Τον Ιανουάριο του 2023, το Aegina Portal είχε προχωρήσει στην δημοσίευση ενός άρθρου, που αφορούσε στους λόγους για τους οποίους ο Δήμος Αίγινας θα πρέπει να εγκρίνει τα σχέδια εκτάκτων αναγκών, από την εκδήλωση σεισμών, μέσω του Δημοτικού Συμβουλίου.
Από το Podcasting Feed του Ενημερωτικού Δελτίου στο ραδιόφωνο του Aegina Portal.
Η δημοσίευση έγινε τότε με αφορμή της έγκρισης και διαβίβασης στους αρμόδιους φορείς, της εγκεκριμένης από το Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας 2ης Έκδοσης του Γενικού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Άμεσης/Βραχείας Διαχείρισης των Συνεπειών από την Εκδήλωση Σεισμών με την κωδική ονομασία "ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ 2", σε εφαρμογή του Γενικού Σχεδίου Πολιτικής Προστασίας "Ξενοκράτης" (Υ.Α 1299/2003).
Σε γενικές γραμμές, τέτοιου είδους σχέδια περιγράφουν αναλυτικά τη συντονισμένη εμπλοκή και ανταπόκριση των εμπλεκομένων φορέων σε Κεντρικό, Περιφερειακό και Τοπικό επίπεδο, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών, τόσο από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων, δασικών πυρκαγιών, σεισμών κτλ , όσο και για την άμεση διαχείριση των συνεπειών τους.
Ο Δήμος της Αίγινας, αν και έχει κάνει πολύ σημαντικά βήματα στην Πολιτική Προστασία, ειδικά στο ζήτημα της δασικής πυροπροστασίας, δεν έχει προχωρήσει στη εισήγηση του σχεδίου "ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ" στο Δημοτικό Συμβούλιο, ώστε να υπάρξει μία εμπεριστατωμένη εικόνα για τις δυνατότητες και τις απαιτήσεις της περιοχής μας στην περίπτωση ενός τέτοιου συμβάντος.
Επίσης, η συζήτηση του θέματος στο Δημοτικό Συμβούλιο, θα βοηθούσε τους αιρετούς, να κατανοήσουν και να ενημερωθούν για τους αντίστοιχους ρόλους και αρμοδιότητες των φορέων του 2ου βαθμού αυτοδιοίκησης και των κεντρικών φορέων, αλλά και να σχηματίσουν μία εικόνα για τις ανάγκες που απαιτούνται.
Το σχέδιο στις 197 σελίδες του, περιλαμβάνει αναλυτικές πληροφορίες, ανάμεσα σε άλλα για τους φορείς διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένων, όπως τα Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία, τις προπαρασκευαστικές δράσεις και τις κύριες δράσεις των Δήμων, παράρτημα με χάρτες και πίνακες. Ένα μέρος του σχεδίου αφορά τις Δράσεις Εθελοντικών Οργανώσεων, προσδιορίζεται ο τρόπος του συντονισμού τους, γίνεται αναφορά ακόμη και στην κατ’ εξαίρεση οδήγηση κρατικών αυτοκίνητων από ιδιώτες και μέλη εθελοντικών οργανώσεων για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών από την εκδήλωση σεισμών.
Υπάρχει μία "δεξαμενή" χρήσιμων πληροφοριών, που οι αιρετοί πρέπει να γνωρίζουν για μπορούν να αναλάβουν δράσεις, πρωτοβουλίες και προτάσεις.
Στην συνέχεια παρατίθονται μερικές μόνο από τις περιπτώσεις, στις οποίες η συμμετοχή των Δήμων και των Δημάρχων είναι ζωτικής σημασίας:
10.8 Άμεση παροχή βοήθειας και υποστήριξη των πληγέντων
Η παροχή βοήθειας και υποστήριξη των πληγέντων τα πρώτα 24-ωρα μετά την εκδήλωσή του
σεισμού είναι δράσεις πολιτικής προστασίας με βαρύνουσα σημασία και δρομολογούνται αρχικά σε
τοπικό επίπεδο από τους αρμόδιους Δημάρχους, Περιφερειάρχες/Αντιπεριφερειάρχες, στο πλαίσιο
του θεσμικού τους ρόλου, δια των αρμοδίων υπηρεσιών τους και εν συνεχεία υποστηρίζονται άμεσα
από φορείς της κεντρικής διοίκησης, με βάση το μέγεθος των συνεπειών που προκλήθηκαν από την
εκδήλωση του καταστροφικού φαινομένου. Οι δράσεις αυτές κατά κύριο λόγο απαιτούν τη συνέργεια
και τη συνεργασία των υπηρεσιών των Δήμων και των Περιφερειών που εμπλέκονται, βάσει των
λειτουργικών και οικονομικών μέσων που διαθέτουν οι εμπλεκόμενοι Δήμοι και Περιφέρειες.
Οι ανωτέρω δράσεις άμεσης παροχής βοήθειας και υποστήριξης των πληγέντων συνδέονται
πρωτίστως με την κάλυψη των στοιχειωδών αναγκών των πολιτών που έχουν συγκεντρωθεί στους
χώρους καταφυγής, με την εξασφάλιση άμεσης προσωρινής διαμονής σε ασφαλή χώρο των πολιτών
που η κατοικία τους έχει καταρρεύσει ή έχει υποστεί βλάβες και η παραμονή τους σε αυτές θεωρείται
αδύνατη, καθώς και με την μεταφορά και κάλυψη των στοιχειωδών αναγκών των πολιτών που έχουν
προσωρινά απομακρυνθεί από περιοχή που τεκμηριωμένα εκτιμάται ότι απειλείται από εξελισσόμενη
ή επικείμενη καταστροφή, για την προστασία της ζωής και της υγείας τους, στα πλαίσια εφαρμογής
των άρθρων 27 και 29 παρ. 4, περ στ’ του Ν.4662/2020.
10.8.1 Χώροι καταφυγής πληθυσμού.
Αμέσως μετά την εκδήλωση ενός ισχυρού σεισμού και ειδικά σε περιοχές όπου αυτός έγινε έντονα
αισθητός, οι πολίτες κατά κανόνα εγκαταλείπουν τους στεγασμένους χώρους στους οποίους
βρίσκονται για να καταφύγουν σε ασφαλείς, κατά την κρίση τους, υπαίθριους χώρους.
Οι Δήμαρχοι, σε συνεργασία με τις κατά τόπους αρμόδιες υπηρεσίες της ΕΛ.ΑΣ συλλέγουν
πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των συγκεντρωμένων πολιτών που έχουν καταφύγει σε
υπαίθριους χώρους. Στη συνέχεια, λαμβάνοντας υπόψη την επικρατούσα κατάσταση στην περιοχή
ευθύνης τους (επιπτώσεις σε κτίρια, έντονη μετασεισμική δραστηριότητα, καιρικές συνθήκες, κλπ.)
προχωρούν σε πρώτη εκτίμηση του χρόνου παραμονής των πολιτών που έχουν συγκεντρωθεί στους
χώρους αυτούς.
Στην περίπτωση που αναμένεται πολύωρη παραμονή των πολιτών στους ανωτέρω χώρους, οι
Δήμαρχοι, συνεκτιμώντας και τις λοιπές επιχειρησιακές τους ανάγκες που συνδέονται με την
αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών λόγω σεισμού, δύνανται να δρομολογήσουν δράσεις για την κάλυψη
των στοιχειωδών αναγκών των πολιτών που παραμένουν σε αυτούς. Προς τούτο κινητοποιούν τις
αρμόδιες υπηρεσίες των Δήμων για την ακριβέστερη εκτίμηση του αριθμού των συγκεντρωμένων
πολιτών στους υπαίθριους χώρους, με στόχο την κατά περίπτωση διάθεση πόσιμου ύδατος, σε
επιλεγμένα σημεία που καθορίζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες των Δήμων. Εν συνεχεία και εφόσον
συντρέχουν λόγοι, που οφείλονται στην πολύωρη παραμονή, εξετάζεται η εγκατάσταση χημικών
τουαλετών, καθώς και η δυνατότητα παροχής πρόχειρου γεύματος.
10.8.2 Οργάνωση, λειτουργία και διοικητική μέριμνα χώρων άμεσης στέγασης πληγέντων.
Παράλληλα με τις ανωτέρω δράσεις, που σκοπό έχουν τη κάλυψη των στοιχειωδών αναγκών των
πολιτών που έχουν συγκεντρωθεί και παραμένουν σε υπαίθριους χώρους, οι Δήμοι συλλέγουν
πληροφορίες που αφορούν τον αριθμό των κατοικιών, στην περιοχή ευθύνης τους, που έχουν
καταρρεύσει ή έχουν υποστεί βλάβες και η παραμονή σε αυτές θεωρείται αδύνατη. Η ενέργεια αυτή
κρίνεται απαραίτητη προκειμένου να εκτιμηθεί ο αριθμός των πολιτών για τους οποίους θα πρέπει να
εξασφαλιστεί άμεση προσωρινή διαμονή σε ασφαλή χώρο.
Οι Δήμαρχοι, με βάση τις ανωτέρω πληροφορίες εξετάζουν κατά προτεραιότητα την δυνατότητα
άμεσης προσωρινής διαμονής των πολιτών που έχουν πληγεί από σεισμό σε ασφαλείς στεγασμένους
χώρους (τουριστικά καταλύματα, κλειστές αθλητικές εγκαταστάσεις, κλπ), καθώς και την μεταφορά
τους στους χώρους αυτούς, εφόσον απαιτηθεί.
Την δράση αυτή των Δήμων για την υποστήριξη των πολιτών που περιέρχονται σε κατάσταση
ανάγκης εξ αιτίας της εκδήλωσης σεισμών, όταν συντρέχει λόγος, για την κάλυψη των πρώτων αναγκών
(διαμονή – διατροφή) κατά τα πρώτα 24ωρα, δύναται να υποστηρίξει άμεσα και ο Γενικός Γραμματέας
Πολιτικής Προστασίας από τις διαθέσιμες πιστώσεις της ΓΓΠΠ.
Σε περίπτωση που εκτιμάται από τους Δημάρχους ότι δεν είναι δυνατό να εξασφαλιστεί η άμεση
προσωρινή διαμονή σε ασφαλείς στεγασμένους χώρους, ή δεν επαρκούν για το σύνολο πολιτών που
χρήζουν άμεσης προσωρινής διαμονής, ενημερώνουν άμεσα τον οικείο Περιφερειάρχη και τον οικείο
αρμόδιο Αντιπεριφερειάρχη, προκειμένου να αναζητηθούν εναλλακτικές λύσεις άμεσης προσωρινής
διαμονής (ναύλωση πλωτών μέσων, κλπ),
Ο Περιφερειάρχης, μετά την σχετική ενημέρωση από τους Δημάρχους προχωρά σε αναζήτηση
εναλλακτικών λύσεων άμεσης προσωρινής διαμονής (ναύλωση πλωτών μέσων, κλπ) σε συνεργασία με
τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, προκειμένου να υποστηριχτούν οι δράσεις αυτές σε
κεντρικό επίπεδο αν τούτο κρίνεται απαραίτητο.
Στις περιπτώσεις που και οι ανωτέρω εναλλακτικές λύσεις δεν είναι ικανές να εξασφαλίσουν την
άμεση προσωρινή διαμονή για το σύνολο πολιτών που χρήζουν άμεσης προσωρινής διαμονής, και
αφού εξαντληθούν όλες οι δυνατές εναλλακτικές λύσεις σε συνεννόηση με την κεντρική διοίκηση, οι
Περιφερειάρχες δύναται να αιτηθούν τη διάθεση σκηνικού υλικού για την κάλυψη της άμεσης
προσωρινής διαμονής των πληγέντων.
Η διάθεση σκηνικού υλικού για την κάλυψη της άμεσης προσωρινής διαμονής των πληγέντων,
όπως έχει ήδη αναφερθεί (παρ. 4.13 του παρόντος, Β.Δ. 972/1966 - ΦΕΚ 265/Α/1966), αποτελεί
αρμοδιότητα Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων.
Δεδομένης της παλαιότητας, της ποσότητας και του είδους του ανωτέρω σκηνικού υλικού, όπως
αυτό έχει διαπιστωθεί κατόπιν σχετικής αλληλογραφίας της ΓΓΠΠ με την Δ/νση Προμηθειών και
Μέριμνας Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων16, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής
Προστασίας για την υποστήριξη της δράσης της άμεσης προσωρινής διαμονής των πληγέντων, στο
πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της για την προστασία της ζωής και της υγείας των πολιτών, έχει προβεί
στην προμήθεια σύγχρονου σκηνικού υλικού, καθώς και υλικών οργάνωσης των χώρων καταυλισμού
(ράντζα εκστρατείας, υπνόσακους).
Υπενθυμίζεται ότι με την απόφαση 530/2024 του Δημάρχου κ. Γιάννη Ζορμπά, συγκροτήθηκε το Τοπικό Επιχειρησιακό Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.) του Δήμου Αίγινας, το οποίο αποτελεί μία σημαντική βάση για το έργο του συντονισμού. Ωστόσο θα πρέπει να αναζητηθεί αν μπορούν να καλυφθούν οι ανάγκες ενός νησιωτικού δήμου, όπως είναι η Αίγινα στις έκτακτες ανάγκες από την εκδήλωση σεισμού.
