Στο βυζαντινό ναό του Αγίου Νικολάου Μαύρικα. Ξενάγηση από τον αρχιτέκτονα Ιωάννη Δέδε και την Ομάδα Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αίγινας.

Χαϊμαντάς. Νίκος και Ελένη Αλυφαντή Ο.Ε. Φυστίκι Αίγινας Π.Ο.Π.

Η Αίγινα «Γέφυρα Θεραπείας και Τέχνης»: Ξεκίνησε το 4ο Φεστιβάλ «Τέχνη & Ψυχική Υγεία».

Ξεκίνησε το 4ο Φεστιβάλ «Τέχνη & Ψυχική Υγεία» στην Αίγινα.

Για τέταρτη συνεχή χρονιά, η Αίγινα μετατρέπεται σε έναν ζωντανό πυρήνα δημιουργίας, ευαισθητοποίησης και συμπερίληψης.

Το 4ο Φεστιβάλ «Τέχνη & Ψυχική Υγεία», το οποίο διοργανώνεται από το Ελληνικό Δίκτυο Φροντιστών ΕΠΙΟΝΗ, άνοιξε τις πύλες του στο συνεδριακό κέντρο του LaLiBay Resort & Spa και υποδέχεται επαγγελματίες, καλλιτέχνες και πολίτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα για τη θεραπευτική δύναμη της τέχνης.

Στο πλαίσιο της έναρξης των εργασιών, ο γνωστός ψυχίατρος και πρώην Ευρωβουλευτής, Στέλιος Κυμπουρόπουλος, εξέφρασε τη μεγάλη του χαρά για τη συμμετοχή του.

«Γίνεται κάτι πολύ αξιόλογο», δήλωσε ο κ. Κυμπουρόπουλος, τονίζοντας τη σημασία της στήριξης τέτοιων προσπαθειών, οι οποίες δεν περιορίζονται στα κεντρικά αστικά κέντρα, αλλά μεταφέρουν και αναδεικνύουν καίρια ζητήματα στην περιφέρεια.

Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΠΙΟΝΗ, Σπυρίδων Ζορμπάς, ο οποίος είχε και τον συντονισμό των συζητήσεων, υπογράμμισε τη σταθερή πορεία του θεσμού, αλλά και τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα που έχει αποκτήσει πλέον το φεστιβάλ.

«Σας ευχαριστούμε πολύ, τον Δήμο για την υποστήριξη», δήλωσε ο κ. Ζορμπάς. «Για τέταρτη χρονιά διοργανώνουμε στο όμορφο νησί σας το Φεστιβάλ "Τέχνη και Ψυχική Υγεία", με συμμετέχοντες από πολλές χώρες, όπως τη Σουηδία, την Ουκρανία, το Βέλγιο, τη Γαλλία —από όπου έχουμε μια ομάδα από τον Ερυθρό Σταυρό—. Και φυσικά, έχουμε πολύ ενδιαφέρουσες εισηγήσεις από επαγγελματίες και καλλιτέχνες, που δείχνουν τη θεραπευτική δύναμη της τέχνης στην ψυχική υγεία».

Ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού, κ. Μιχάλης Σπυριδάκης, εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τους διοργανωτές και υπογράμμισε τη σταθερή στήριξη του Δήμου στο φεστιβάλ. Φέτος, η διοργάνωση αποκτά έντονο διεθνή χαρακτήρα, με συμμετοχές από χώρες όπως η Σουηδία, η Ουκρανία, το Βέλγιο και η Γαλλία (με τη συμμετοχή ομάδας από τον Γαλλικό Ερυθρό Σταυρό).

Ο κ. Σπυριδάκης σημείωσε: «Η τέχνη βοηθάει την ψυχή, έτσι ώστε να θεραπεύσει κάποιους τραυματισμούς που μπορεί να είναι ψυχικοί. Εύχομαι ο κόσμος να το αγαπήσει και να το αγκαλιάσει αυτό το φεστιβάλ», ενώ παράλληλα ευχαρίστησε το ξενοδοχείο LaLiBay για τη φιλοξενία των εκδηλώσεων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον δίνει στην διοργάνωση η παρουσία μιας οκταμελούς ομάδας από τη Γαλλία, εκπροσωπώντας τον Γαλλικό Ερυθρό Σταυρό. Ο Φίλιππος Καραμπέτσος, μέλος της αποστολής, εξήγησε τον σκοπό της επίσκεψής τους. Η ομάδα εργάζεται πάνω σε δομές που βοηθούν άτομα με αναπηρία (disabled people) να επανενταχθούν στην κανονική αγορά εργασίας. Στην Αίγινα παρουσιάζουν ένα φωτογραφικό έργο (project) με στιγμιότυπα από τη δουλειά τους, τον τόπο διαμονής τους και την καθημερινότητά τους στις γαλλικές Άλπεις (Σαβοΐα).

Όπως σημείωσε ο κ. Καραμπέτσος, για τα μισά από τα παιδιά της ομάδας, αυτή είναι η πρώτη φορά που ταξιδεύουν με αεροπλάνο και βγαίνουν εκτός Γαλλίας. Ο ίδιος εξέφρασε τη βαθιά του ευγνωμοσύνη προς την ΕΠΙΟΝΗ για αυτή την ευκαιρία.

Σήμερα στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων βρέθηκε ένα βιωματικό εργαστήριο αγγειοπλαστικής και γλυπτικής, με στόχο την ενεργή συμμετοχή όλων, και ιδιαίτερα των παιδιών. Το εργαστήριο παρουσιάζει τις τέχνες αγγειοπλαστικής και της γλυπτικής. Η σύνδεση της τέχνης με την ψυχική υγεία, επιτυγχάνεται μέσα από τις φιλίες που αναπτύσσονται, την δημιουργία έργων και τις έκθεσής τους στο κοινό.

Οι εκδηλώσεις του φεστιβάλ κορυφώνονται την προσεχή Κυριακή, με τον Κ. Σπυρίδων Ζορμπά, πρόεδρο του Ελληνικού Δικτύου Φροντιστών ΕΠΙΟΝΗ, να απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε όλους τους κατοίκους της Αίγινας στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Αίγινας, την Κυριακή, από τις 10:00 το πρωί έως τις 15:00 το μεσημέρι, σε μία δράση που περιλαμβάνει ενδιαφέρουσες ομιλίες και βιωματικά εργαστήρια. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά το πρόγραμμα του Φεστιβάλ εδώ.

Την αποκατάσταση τμήματος οδού στην περιοχή του Σφεντουρίου, συνολικού προϋπολογισμού 73.980 ευρώ, προβλέπει σχετική μελέτη.

Την αποκατάσταση τμήματος οδού στην περιοχή του Σφεντουρίου, συνολικού προϋπολογισμού 73.980 ευρώ, προβλέπει μελέτη της Τεχνικής Υπηρεσίας.

Την αποκατάσταση τμήματος οδού στην περιοχή του Σφεντουρίου, συνολικού προϋπολογισμού 73.980 ευρώ με το ΦΠΑ, αφορά το πρωτογενές αίτημα και την τεχνική μελέτη, που συνέταξε το ΤΤΥΝΔ και έχει τίτλο: "Επισκευή συντήρηση επαρχιακών δρόμων λόγω αιφνιδίων περιστατικών".

Από το Ενημερωτικό Δελτίο, στο Aegina Portal Talk Radio

Η μελέτη αφορά την επισκευή και την αποκατάσταση τμήματος οδού στην περιοχή Σφεντουρίου ( όπως φαίνεται και στο επισυναπτόμενο απόσπασμα χάρτη ) με απόξεση του υφιστάμενου ασφαλτοτάπητα και διάστρωση νέων ασφαλτικών στρώσεων, προκειμένου να βελτιωθεί η βατότητα για διερχόμενους πεζούς και οχήματα.

Οι εργασίες που προβλέπονται

Σύμφωνα με την τεχνική έκθεση, οι βασικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:

απόξεση του φθαρμένου ασφαλτοτάπητα με ειδικό μηχάνημα φρεζαρίσματος
μεταφορά των υλικών προς ανακύκλωση ή οριστική απόθεση
κατασκευή ασφαλτικών ισοπεδωτικών στρώσεων
ασφαλτική προεπάλειψη
νέα ασφαλτική στρώση κυκλοφορίας με θερμό ασφαλτόμιγμα.

Η διάρκεια ολοκλήρωσης του έργου ορίζεται σε τρεις μήνες από την υπογραφή της σύμβασης. Η εκτέλεση θα γίνει μέσω διαδικασίας απευθείας ανάθεσης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4412/2016 περί δημοσίων συμβάσεων.

Ο δήμαρχος κ. Γιάννης Ζορμπάς υπόγραψε την Τρίτη 19 Μαΐου 2026, την απόφαση ανάληψης υποχρέωσης, εγκρίνοντας την δέσμευση του ποσού.

Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, ενέκρινε την κατασκευή νέων εκδοτηρίων και την επέκταση στεγάστρου στο λιμάνι της Αίγινας.

Την έγκριση για την υλοποίηση έργου κατασκευής νέων εκδοτηρίων εισιτηρίων και επέκτασης του στεγάστρου επιβατών στον λιμένα της Αίγινα έδωσε η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, με επίσημη απόφαση που εκδόθηκε στις 20 Μαΐου 2026.

Από το Ενημερωτικό Δελτίο, στο Aegina Portal Talk Radio

Το έργο, που αφορά την αναβάθμιση των υποδομών εξυπηρέτησης επιβατών στο κεντρικό λιμάνι του νησιού, εγκρίθηκε βάσει του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου για τον αιγιαλό και τις λιμενικές εγκαταστάσεις, ενώ προβλέπεται να υλοποιηθεί σύμφωνα με εγκεκριμένη τεχνική μελέτη.

Σύμφωνα με τα έγγραφα του φακέλου, το έργο περιλαμβάνει την κατασκευή δύο νέων εκδοτηρίων και την επέκταση του υπάρχοντος στεγάστρου, προκειμένου να καλυφθούν οι αυξημένες ανάγκες του λιμένα, ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού επισημαίνουν ότι πρόκειται για ήπια και μικρής κλίμακας παρέμβαση, με προσωρινό χαρακτήρα για ορισμένες κατασκευές, που αποσκοπεί στην αποσυμφόρηση του χώρου έκδοσης εισιτηρίων.

Η έγκριση του έργου συνοδεύεται από σειρά γνωμοδοτήσεων και εγκρίσεων από συναρμόδιους φορείς, μεταξύ των οποίων υπηρεσίες του Υπουργείο Πολιτισμού, του Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, καθώς και το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο γεγονός ότι η περιοχή του λιμένα βρίσκεται εντός κηρυγμένου αρχαιολογικού και ιστορικού χώρου, γεγονός που επέβαλε αυστηρούς όρους για την προστασία των μνημείων και του περιβάλλοντος.

Μεταξύ των βασικών προϋποθέσεων είναι:

η αποφυγή οποιασδήποτε περιβαλλοντικής επιβάρυνσης,
η τήρηση όλων των μέτρων ασφαλείας κατά την εκτέλεση των εργασιών,
η μη πρόκληση προβλημάτων στη λειτουργία του λιμένα,
καθώς και η λήψη όλων των απαιτούμενων αδειών από τις αρμόδιες αρχές.

Παράλληλα, τονίζεται ότι δεν επιτρέπεται καμία πρόσθετη κατασκευή χωρίς νέα αδειοδότηση, ενώ η μη τήρηση των όρων συνεπάγεται αυτόματη ανάκληση της έγκρισης.

Στην απόφαση διευκρινίζεται ότι η έγκριση δεν αντικαθιστά άλλες απαιτούμενες άδειες ή εγκρίσεις, ούτε νομιμοποιεί τυχόν προϋπάρχουσες αυθαίρετες κατασκευές.

Φωτογραφία από το αρχείο του Aegina Portal

Την παραχώρηση χώρου, για την κατασκευή μνημείου αφιερωμένου στους αδικοχαμένους ναυτικούς, αποφάσισε το Λιμενικό Ταμείο.

Στην παραχώρηση χώρου για την κατασκευή μνημείου αφιερωμένου στους αδικοχαμένους ναυτικούς και τον Άγνωστο Ναυτικό προχώρησε το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Αίγινας, έπειτα από σχετική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.

Από το Ενημερωτικό Δελτίο, στο Aegina Portal Talk Radio

Η απόφαση ελήφθη κατά τη συνεδρίαση της 19ης Μαΐου 2026, μετά από αίτημα του Δήμου Αίγινας για την υλοποίηση έργου κοινής ωφέλειας στον χώρο του λιμένα.

Σύμφωνα με την απόφαση 31/2026, εγκρίθηκε η παραχώρηση χώρου έκτασης 28,80 τετραγωνικών μέτρων εντός της Χερσαίας Ζώνης Λιμένα Αίγινας, για χρονικό διάστημα τεσσάρων μηνών, με στόχο την κατασκευή του μνημείου. Το αντάλλαγμα ορίστηκε συμβολικά στα 10 ευρώ μηνιαίως, όπως προβλέπεται από τη σχετική νομοθεσία.

Η παραχώρηση συνοδεύεται από σειρά όρων και προϋποθέσεων, μεταξύ των οποίων η διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας πεζών και οχημάτων, η διατήρηση της καθαριότητας του χώρου, καθώς και η υποχρέωση λήψης όλων των απαραίτητων αδειών πριν την εκτέλεση των εργασιών. Παράλληλα, προβλέπεται ότι ο χώρος θα πρέπει να αποδοθεί στην αρχική του κατάσταση μετά τη λήξη της παραχώρησης, ενώ το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα ανάκλησης της χρήσης για λόγους δημοσίου συμφέροντος χωρίς αποζημίωση.

Δημοσιεύθηκε σήμερα η απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής για την εκμίσθωση χώρου στο Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο. Στα σχετικά δεν περιλαμβάνεται το ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου.

Αναρτήθηκε σήμερα στη Διαύγεια η απόφαση υπ’ αριθμ. 747/2026, που αφορά το τέταρτο, εκτός ημερήσιας διάταξης θέμα, της Περιφερειακής Επιτροπής που συνεδρίασε στις 18 Μαΐου 2026, που αφορά τη διενέργεια δημόσιας φανερής, πλειοδοτικής δημοπρασίας για την εκμίσθωση χώρου του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας για τη δημιουργία «Μουσείου Φιστικιού Αίγινας».

Από το Ενημερωτικό Δελτίο, στο Aegina Portal Talk Radio

Σημειώνεται ότι το Aegina Portal ουδέποτε εξέφρασε οποιαδήποτε άποψη για την λειτουργία ή όχι Μουσείου Φιστικιού στην Αίγινα. Η έρευνά του αφορά τον δημοσιογραφικό έλεγχο για πράξεις ή παραλήψεις των θεσμικών φορέων, στη διαχείριση ενός εκ των σπουδαιότερων μνημείων για την ιστορία της Αίγινας και της Πατρίδας μας.

Επιστρέφοντας στο ζήτημα του εγγράφου της πλειοδοτικής δημοπρασίας, από μία απλή ανάγνωση διαπιστώνεται, ότι ανάμεσα στα 20 σχετικά του εγγράφου, δεν περιλαμβάνεται το από 15 Μαΐου 2026 ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου. Μάλιστα το έγγραφο που κατατέθηκε στην Επιτροπή υπογράφηκε την Δευτέρα 18 Μαΐου 2026, όχι από τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Φίλιππο Τζίτζη, αλλά από τον αντιπρόεδρο κ. Χρυσόστομο Μαυροθαλασσίτη. Σημειώνεται ότι μέχρι το πρωί της Πέμπτης 21 Μαΐου 2026, το έγγραφο δεν είχε πάρει ΑΔΑ, ούτε είχε δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα του Δήμου Αίγινας.

Το ερώτημα που τίθεται προς την Περιφερειακή Επιτροπή, είναι για ποιο λόγο ένα τόσο κρίσιμο έγγραφο, στο οποίο αποτυπώνεται η βούληση του Δημοτικού Συμβουλίου, και εκφράζονται τόσο η αντίθεσή του στην παραχώρηση / εκμίσθωση μέρους του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου – Φυλακών Αίγινας, όσο και μία σειρά από άλλα, κεντρικά ζητήματα για την ανάδειξη του μνημείου, δεν περιλαμβάνονται στα σχετικά έγγραφα που έλαβε υπόψη της η Επιτροπή.

ΝΕΟΝ - Κέντρο Ξένων Γλωσσών Ιωάννης Ντούρος

Featured

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και ωφέλιμη ήταν κι αυτή η πρωτοβουλία από την Ομάδα Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αίγινας, τα μέλη της οποίας διοργάνωσαν και πραγματοποίησαν την Παρασκευή 29 Απριλίου, ξενάγηση στο βυζαντινό ναό του Αγίου Νικολάου Μαύρικα στην περιοχή του Κοντού. Η ξενάγηση, που έγινε από τον αρχιτέκτονα Ιωάννη Δέδε, συγκέντρωσε το ενδιαφέρον ενός μεγάλου κοινού, που ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της ομάδας.

Το καλωσόρισμα του Γιώργου Μπήτρου.

Καταρχήν να σας ευχαριστήσουμε για την ανταπόκρισή σας. Διαλέξαμε αυτή την ημέρα γιατί είμαστε μέσα στις ημέρες του Πάσχα και πολλοί από μας είναι πιο εύκολο σε όλους μας να είμαστε εδώ.

Είναι η τρίτη μας εξόρμηση μετά την Ομορφοκκλησιά, η τρίτη μας πρωτοβουλία μετά τους χαιρετισμούς που κάναμε πάνω στην Επισκοπή και θέλαμε να δούμε αυτή την εκκλησία γιατί λίγοι από μας την έχουμε δει, έχουμε μπει μέσα. Δεν τη γνωρίζουμε.

Είναι ένας ναός ο οποίος σχεδόν είναι άγνωστος, ενώ πως θα ακούσουμε είναι πάρα πολύ σημαντικός. Ξα σας πω μερικά πράγματα για την ομάδα μας στο τέλος αφού τελειώσει η ξενάγηση

Η ξενάγηση του Ιωάννη Δέδε.

Μία πρώτη γνωριμία με τα χαρακτηριστικά του ναού.

"Άγιος Νικόλαος του Μαύρικα, του Μαύρικα γιατί ένας εκ των ανακαινιστών λεγόταν Μαυρίκας. Ήταν παλαιά Βυζαντινή οικογένεια των της Αίγινας, αναφέρονται και στους Βενετούς αναφέρονται και στους Ναυπλιείς τα ονόματά τους, αλλά πάμε να μιλήσουμε για το ναό.

Αν κάνουμε μία βόλτα μετά, θα δούμε ότι κάτι δεν πάει καλά σ’ αυτό το ναό. Σαν να είναι άλλο το μπροστά, άλλο το πίσω, άλλο είναι πιο παλιό, άλλο είναι πιο καινούργιο. Θα μπορούσα να πω και δεν ξέρουμε.

Οι τοιχογραφίες μέσα όμως έχουν τη δική τους ιστορία και θα μας πουν τι γίνεται έξω. Αυτό που θα σου πω μόνο να προσέξετε στο έξω πέρα από το ότι φαίνεται να έχουν έρθει δύο ναοί και έχουμε κολλήσει ο ένας στον άλλον. Ένας στον τύπο της Ομορφοκκλησιάς, όσοι είχατε έρθει. Μονόχωρη, βασιλική καμαροσκεπής και ένα κομμάτι το οποίο είναι σταυροειδές με τρούλο, σαν να ήρθαμε και τα κολλήσαμε και τα δύο.

Είναι κάτι πολύ συνηθισμένο, ουλάχιστον βυζαντινή αρχιτεκτονική, το ότι όσο προχωράμε προσθέτουμε δεν πάμε να δούμε πώς το κάνουν οι παλιοί να κάνω κάτι αντίστοιχο δίπλα. Τι κάνεις τώρα; αυτό θα βάλουμε τώρα, απλά τότε το έκανε λίγο περισσότερη επιμέλεια και δεν είχαν αλουμίνια!

Έχουμε πολλές φάσεις, το βασικό που μας δείχνει ότι αυτός εδώ ο ναός έχει χρησιμοποιηθεί και έχει πέσει και ξανασηκωθεί είναι ο τρούλος του. Ο τρούλος που είναι πάρα πολύ χαμηλός.

Αυτό δεν εξηγείται ούτε στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους, ούτε στο καθαρό Βυζάντιο, όπου εκεί έχουμε λίγο πιο μεγάλους, ούτε ούτε καν στους οθωμανικούς.

Άρα αυτό μας λέει ότι κάποια στιγμή αυτό που είχαμε σαν κανονικό τρούλο έπεσε και ο λαϊκός τεχνίτης όπως - όπως προσπάθησε να αναμορφώσει αυτή τη μορφή που κάπως θυμόταν, χωρίς όμως να έχει την τεχνογνωσία της θολοδομίας για η τεχνογνωσία της θολοδομίας χάνεται κατά τους Οθωμανικούς χρόνους γιατί δεν επιτρέπονται τρούλοι. Γι’ αυτό και κοντός.

Από ‘κει και πέρα το άλλο που βλέπουμε να μιλάμε για ένα Βυζαντινό ναό, αλλά βλέπουμε δύο πόρτες οι οποίες θα τις δούμε και στα λαϊκά σπίτια της Αίγινας. Άρα και με τις πόρτες είχαμε θέμα. Της αλλάξαμε και της αλλάξανε σίγουρα, της μεγαλώσαμε γιατί οι βυζαντινοί ναοί έχουν πολύ χαμηλές πόρτες: Πρώτον για την ταπείνωση του ανθρώπου μπαίνοντας μέσα και δεύτερον για όχι για οχυρωματικούς λόγους, γιατί μία χαμηλή πόρτα δεν επιτρέπει στον επιτιθέμενο να μπει οπλισμένος μέσα. Άρα θα έπρεπε να σκύψει να μπει άοπλος και έτσι λειτουργεί και σαν ένα μικρό φρούριο ο ναός.

Είχαμε πει και στην Ομορφοκκλησιά, έχουμε πει άλλες σε άλλες κατ’ ιδίαν συζητήσεις και για την Παλαιόχωρα πάνω ότι οι ναοί ήταν κυρίως οικογενειακοί, συντεχνιακοί. Άρα στην ουσία ήταν ο πυρήνας της οικογένειας, ο πυρήνας της συντεχνίας και άρα και το αμυντικό κέντρο. Όταν δεν έχουμε πύργο έχουμε εκκλησία. Γι’ αυτό και δεν θα δεν θα δούμε και ανοίγματα. Βλέπετε όλο κι όλο δύο πόρτες και δεν ξέρουμε αν είχε και δύο πόρτες μόνο για μία και ότι φως έπαιρνε από τα ανοίγματα του τρούλου που δεν ξέρουμε πως ήταν. Αυτά που έχουμε τώρα, αν πάτε την εποχή γωνία θα δείτε και ένα τουβλάκι πολύ-πολύ σύγχρονο. Το βρήκαμε, το βάλαμε.

Θα μείνουμε σε τρεις φάσεις τοιχογράφησης, τέσσερα πράγματα θα δούμε: Τις τρεις φάσεις τοιχογραφήσης, που μας δείχνουν από πού ξεκινάει, τι ξεκινάει και πως συνεχίζει και αυτά που είναι και τα αγαπημένα μου μέσα στο ναό τα ακιδογραφήματα, τη λαϊκή ευσέβεια, η οποία από την αρχή των αρχαίων Ελλήνων μέχρι και τώρα, υπάρχει σ’ αυτά".

Η ξενάγηση στο εσωτερικό του ναού.

"Όταν μπαίνει κάποιος μέσα και βλέπει αυτή την κατάσταση λέει, ωραία και τώρα από που ξεκινάμε και τι γίνεται εδώ. Και εδώ είναι που βλέπουμε την καμάρα και λένε “το αυγό έκανε την κότα ή η κότα το αυγό;”

Οι σημαντικότεροι μελετητές του μνημείου δεν έχουν συμφωνήσει, δεν ξέρουμε αν το πρώτο - πρώτο κομμάτι είναι εδώ και προεκτάθηκε προς τη δύση ή αν προεκτάθηκε προς την ανατολή. Δομικά, αρχιτεκτονικά δεν αποδεικνύεται κάτι γιατί αυτός ο τύπος απαντάται καθ' όλη τη διάρκεια των χριστιανικών χρόνων, εδώ το δυτικό κομμάτι το βλέπουμε από τον 11ο - 12ο αιώνα και μετά.

Άρα, το μόνο που μπορεί να μας δώσει μία πληροφορία είναι δύο τοιχογραφίες και είναι αυτές που βλέπουμε όχι στο τέμπλο, αλλά εκατέρωθεν του τέμπλου και τις οποίες οι μελετητές τις έχουνε χρονολόγηση περίπου στον 11ο αιώνα. Είναι Χριστός και Παναγία, φαίνονται αρκετά αχνά, είναι στη θέση των δεσποτικών εικόνων που θα ήταν στο τέμπλο, αντίστοιχη θέση Χριστού και Παναγίας έχουμε στη Μονή της Παναγίας.

Το ότι εδώ έχουμε χτιστό τέμπλο, δεν σημαίνει ότι υπήρχαν την περίοδο που χτίζεται, η αρχική φάση, χτιστά τέμπλα ή και αν υπήρχαν καν τέμπλα. Γιατί υπάρχει και μία θεωρία που λέει ότι τα τέμπλα είναι ίδιο τον αστικών ναών και ότι είναι οι οποίοι δεν είναι σε αστικό περιβάλλον δεν χρησιμοποιούν τέμπλο δεν έχουν λόγο να χωρίσουν.

Από εκεί και πέρα, αυτό που μας βοηθάει πάντα, πέρα από την τυπολογία, είναι οι επιγραφές. Οι επιγραφές μας, λοιπόν, είναι εδώ μία από τη μία μεριά και μία από την άλλη μεριά, όπου αναφέρονται οι δωρητές, αναφέρονται οι άρχοντες του τόπου της εποχής, που δεν ήταν τίποτα άλλο από τους Καταλανούς μας, αγαπημένοι φίλοι και μας χρονολογούν με αυτή την φάση των τοιχογραφιών, τον Μέγα Βασίλειο σε πολύ νεανική μορφή, όπως και την Παναγία στο 1330, 1838 από κτίσεως κόσμου κατά το βυζαντινό.

Αυτός ο χριστός εδώ (σ.σ. ο ομιλητής δείχνει τοιχογραφία) είναι αντίστοιχα 11ου αιώνος, θα δείτε είναι η χαρά των Κομνηνών με όλα αυτά τα διακοσμητικά στοιχεία, αυτούς τους πολύ αδρούς προπλασμούς, τη στιβαρότητα των Κομνηνών και μετά όπως αντίστοιχα και ο Άγιος Γεώργιος θα δείτε έχει τα ίδια κοσμήματα, ην ίδια γραφή, αυτή η γωνία, λοιπόν, πρέπει να φανταστούμε ότι είναι η αρχαιότερη γωνία του ναού, το οποίο σημαίνει ότι όταν έχουμε την αρχαιότερη γωνία εδώ, σίγουρα αυτό το κομμάτι υπήρχε και άρα δεν μας έχει δείξει κάτι ο σοβάς θα πρέπει να κατεβάσουμε, να φτάσουμε λίγο πιο πέρα για να δούμε. Θα πρέπει να δούμε ότι το ιερό, ίσως τελικά να μετακινήθηκε και λίγο παραπέρα για να μεγαλώσει, δεν είναι συνηθισμένο στην ναοδομία να μετακινούμαι το ιερό, συνήθως η Αγία Τράπεζα δεν μετακινείται.

Παρόλα αυτά, επειδή πήγαμε πίσω και εξακολουθεί ο χώρος του ιερού να είναι μέσα στο ιερό, νομίζω με τον εκκλησιαστικό όρο κατ’ οικονομία, επετράπη τον να μεγαλώσει και προς τη μία μεριά και προς την άλλη.

Άρα 1.000. με 1.100, 1.330 αυτό που βλέπουμε σ’ αυτόν τον άξονα, σε αυτή την κεραία και σε αυτήν την κεραία και μετά έρχεται η οικογένεια του Μαύρικα το 1522 μάλιστα και 18 Μαΐου, δηλαδή σε ένα μήνα έχει γενέθλια πεντακοσίων ετών η τελευταία της ανακαίνιση, να μας τοιχογραφήσει του Ιερού με την Πλατυτέρα. Θα τη δείτε μετά και να μας τοιχογραφίσει και το τέμπλο".

Ο επίλογος.

"Αυτά είναι τα πολύ βασικά στοιχεία. Αυτά είναι που το κάνουν και γοητευτικό βέβαια, ότι μπορούμε να δούμε πολλά, αλλά δεν μπορούμε να πούμε πολλά και δεν μπορούμε να πούμε πολλά και ευτυχώς για μας γιατί παρότι έχουν περάσει τεράστιοι μελετητές από ‘δω, υπάρχει ακόμα χώρος για παραπάνω μελέτη για παραπάνω έρευνα και ελπίζω κάποια στιγμή, έτσι το παράπονο όλων των αρχιτεκτόνων, αγιογράφων, αρχαιολόγων, να βρεθεί κάποιο σοβαρό κονδύλι ώστε να μπορεί να γίνει και μία σοβαρή αποκατάσταση ενός μνημείου, που πιθανόν να είναι και από τα παλαιότερα σ’ αυτή την κατάσταση στην Αίγινα.

Γιατί αν μιλάμε για 11ο αιώνα, 11ο αιώνα στην Περαχώρα δεν έχουμε Τα γοητευτικά μας επίσης, θα δούμε τους στίχους χαράγματα μικρών καραβιών. Ο καθένας το καράβι του, όπως το είχε όπως τώρα θα κάναμε το αυτοκίνητό μας, το χαράζουμε πάνω στην εικόνα και γράφουμε Κύριε μνήσθητι του καπετάνιου και του πλεούμενου εν ημέρα Κρίσεως.

Με την ημερομηνία του, το τελευταίο ακιδογράφημα που έχουμε είναι γύρω στα 1640. Άρα από πριν το 1.550 μέχρι και το 1.640 έχουμε ανθρώπους έρχονται και χαράζουν και αποθέτουν την ελπίδα τους και την ικεσία τους στην εικόνα. Όχι απλά πάω και προσεύχομαι αλλά το καταγράφουν ώστε να το θυμάται να είναι εκεί".

Μία σύντομη γνωριμία με την Ομάδα Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αίγινας, από τον Γιώργο Καλόφωνο.

"Η ομάδα ιδρύθηκε από λίγους ανθρώπους περίπου 20 μέλη, που βρέθηκαν μέσα στις συνθήκες του της πανδημίας, που ήταν πολύ δύσκολη η συγκέντρωση ανθρώπων, πέρσι.

Έγινε ίδρυση της ομάδας, ένα καταστατικό και όπως προβλέπει ο νόμος δημιουργήθηκε μία Διοικούσα Επιτροπή η οποία αναλαμβάνει να τρέχει τα θέματα αυτή της ομάδας μέχρι να γίνει η πρώτη συνέλευση και αμέσως μετά οι εκλογές.

Τώρα που τα πράγματα έχουν οπωσδήποτε καλυτερέψει και βλέποντας ένα μεγάλο ενδιαφέρον και από ανθρώπους τους οποίους τότε δεν είχαμε μπορέσει να προσεγγίσουμε και με τις τρεις αυτές εκδηλώσεις οποίες οργανώσαμε ως τώρα, νομίζω ότι πιστεύουμε όλοι ότι έχει έρθει η στιγμή να μαζευτούμε, να γίνουν εγγραφές νέων μελών, των ανθρώπων που ενδιαφέρονται, να γίνει μία ενημέρωση γύρω από τους στόχους και έτσι πιο λεπτομερής για τους ενδιαφερόμενους, να γίνει μία συζήτηση για τις προοπτικές μιας τέτοιας ομάδας.

Να θυμίσω ότι εμάς η αρχική μας ιδέα ήτανε ότι υπάρχει μία τεράστια πολιτιστική κληρονομιά, μνημεία, το τοπίο ακόμη στην Αίγινα, είναι πάρα πολύ πυκνή από ιστορία, χρειάζεται μία πρωτοβουλία ανθρώπων που θα μπορέσει να βοηθήσει στη σωστή κατεύθυνση στο να παραμείνουν αυτές οι μνήμες, να παραμείνουν αυτά τα μνημεία.

Δυστυχώς η Αρχαιολογική Υπηρεσία δεν μπορεί να τα προσέχει όλα, λόγω έλλειψης πόρων και προσωπικού. Εμάς η ιδέα μας ξεκίνησε τοποθετώντας τις πόρτες και τα παράθυρα στο δίδυμο ναό, στην κορυφή της Παλαιόχωρας, το φρούριο, το οποίο ήταν ανοιχτό στους ανέμους, στους ανθρώπους οι οποίοι περνάνε μέσα και ενδεχομένως βρίσκανε και καταφύγιο, με ολέθριες συνέπειες για το μνημείο.

Αυτό έγινε χάρη σε κάποιες χορηγίες και θέλω να πω ότι αυτό ξεκίνησε από μία ιδέα του Γιώργου Μπήτρου και γύρω από αυτή την προσπάθεια χρειαζόταν ένας φορέας για να μπορέσει αυτό το πράγμα να προχωρήσει και είπαμε ότι τέτοια πράγματα και η ιδέα μας με θετικό τρόπο να παρεμβαίνουμε. Δηλαδή, πιο πολύ μας ενδιαφέρει να δώσουμε ένα παράδειγμα ότι μπορούν να γίνουν πράγματα σωστά, να μην προσβάλλουν τα μνημεία, να γίνονται νόμιμα, να μη γίνονται αυθαίρετα και παράλληλα βέβαια, όλες οι άλλες εκδηλώσεις για την ευαισθητοποίηση, αλλά πάλι με ένα θετικό τρόπο.

Είναι πολύ εύκολο κάνεις να ασκεί κριτική, πάρα πολλά πράγματα είναι στραβά δυστυχώς στη χώρα μας, αλλά δεν νομίζω ότι πια είναι παραγωγικό. Το πιο σωστό πράγμα είναι να δούμε τι μπορεί ο καθένας από μας να κάνει, αλλά να το κάνουμε μέσα στο πολύ σωστό νομικό και επιστημονικό πλαίσιο".

Το κάλεσμα της ομάδας.

"Την ερχόμενη Κυριακή στις 11:00 θα μαζευτούμε στο “Κάππος Έτσι” το οποίο μας παραχωρεί το χώρο στην αυλή την πίσω, που μπορούμε να είμαστε συγκεντρωμένοι και απερίσπαστοι, για μία κουβέντα και εγγραφές μελών".